İNŞAAT TRENDY / Hüseyin Kırçıltepeli: Dünya Ekonomisinde Resesyon Süreci Devam Ediyor

      Başta FED olmak üzere belli başlı merkez bankalarının yetkilileri resesyonun 2009 yılı sonuna kadar devam edeceği 2010 yılında ise sona erebileceğine yönelik öngörülerde bulunuyorlar. Amerika Birleşik Devletleri’nde son aylarda açıklanan konut sektörü verilerinde meydana gelen olumlu gerçekleşmeler bu öngörüyü bir bakıma onaylıyor.Ancak bu olumlu gerçekleşmelerin henüz büyüme oranı ve istihdama yansımaması krizin hala devam ettiği anlamına geliyor.

      A.B.D.’ de resesyonun çözümü için bir bakıma liberal anlayış terk edilerek,peş peşe önlem paketleri açıklanıyor.FED başkanı Bernanke’nin bu ay açıkladığı pakette piyasalardan 1,5 trilyon dolara yakın miktarda tahvil satın alacağını açıklaması özellikle finans şirketi hisselerinde ciddi yükselişlere neden oldu.Yeni Hazine Bakanı Geithner’in açıkladığı toksik varlıklardan arındırma programı iyimserliğin daha da artmasına neden oldu.Ancak bu önlem paketleri, uygulama sürecinde artan dolar arzının doların rezerv para konumunu sarsabileceği ve uzun vadede enflasyona neden olabileceği şeklinde eleştiriliyor.

      Nisan ayı başında yapılacak olan G 20 zirvesinde önemli kararlar alınması bekleniyor.Zirvede Çin ve Rusya’nın ilginç öneriler sunması bekleniyor.Her iki ülkenin ekonomi kurmayları, doların istikrarsızlığı ve FED’in dolarizasyona başlaması nedeniyle, yeni bir rezerv para birimi oluşturulması fikrini, basına yansıtarak bir bakıma nabız yokladılar. İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Bretton Woods sürecinde Keynes’in ortaya attığı bu fikrin yeniden gündeme gelmesi durumun bir bakıma ciddiyetini ortaya koyuyor.G 20 zirvesinde yeni bir finansal sistemin temeli atılabilir,bu nedenle dikkatle takip etmekte yarar var.

      Euro Bölgesi’nde ekonomik göstergelerin hala bozuk olmasına karşın Mart ayında Almanya merkezli ZEW enstitüsü yetkililerinin verdiği olumlu mesajlar, resesyonun sanılandan kısa süreceği yönündeydi.Tüm dünyada faizler hızla düşerken,Avrupa Merkez Bankası,enflasyon bahanesiyle euroyu dolar karşısında rezerv para olarak pazarlamak adına faiz oranlarını ,dünya genelinden çok daha düşük bir ivme ile düşürüyor.Almanya ve Euro Bölgesi’nde en azından ekonomi yetkililerinde görülen iyimserlik, İngiltere’ye yansımıyor.İngiltere de özellikle konut ve istihdamda görülen sorunlarda en ufak bir düzelme yok.

      Yurt içi piyasalara,yurt dışında esen kalıcı olduğu şüpheli iyimser hava Mart ayında yeterince yansımadı.Bu duruma neden olarak yerel seçim ve IMF ile yapılması beklenen stand by anlaşması sürecine ilişkin belirsizliği gösterilebilir. Ancak Nisan ayında bu iki belirsizliğin ortadan kalkacak olması,Türk lirasında ciddi bir değer artışına neden olabilir.Bu nedenle son aylarda iç talepte görülen ciddi daralma nedeniyle düşen enflasyonda kur kaynaklı yeni bir düşüş beklenebilir.Ancak enflasyondaki bu düşüş,Türkiye ekonomisinin kırılganlığının arttığı gerçeğini değiştirmiyor.Sanayi üretiminde görülen rekor düşüş ile cumhuriyet tarihinin en yüksek işsizlik oranları, ülkemiz ekonomisinin içinde bulunduğu resesyon sürecinin ciddiyetini ortaya koyuyor.

      Yurtiçi ve yurtdışı piyasalara,inşaat sektörü perspektifinden bakarsak,yurt içinde görülen daralma,inşaat sektörünün daha da yavaşlamasına neden oluyor.Gelecek yılın ilk aylarına kadar ekonomide ciddi bir toparlanmanın meydana gelmesi zor görünüyor.Avrupa ve ABD’de inşaat sektöründe,dibin de görülmesinin etkisiyle toparlanma sinyalleri alınmasına karşın İngiltere de inşaat sektörünün toparlanması daha fazla zaman alabilir.Rusya ve Ortadoğu cephesindeyse,petrol fiyatlarında geçtiğimiz aylarda meydana gelen ciddi düşüşün etkisiyle görülen ciddi daralmanın emlak piyasasına yansıması olumsuz oluyor.En popüler öngörü olan 2010 yılında dünya ekonomisinin büyümeye geçmesi senaryosunun gerçeğe dönüşmesi halinde Rusya ve Ortadoğu ülkelerinde emlak pazarında ciddi bir canlanma beklenebilir.